35°C i koniec pracy? Praca w upały 2026 – obowiązki pracodawcy i nowe limity temperatur

Upały coraz częściej wpływają nie tylko na komfort, ale również na bezpieczeństwo wykonywania pracy. Wysoka temperatura może prowadzić do odwodnienia, osłabienia koncentracji, wyczerpania cieplnego, a w skrajnych przypadkach nawet do udaru cieplnego.

W lipcu 2026 r. opublikowano długo oczekiwane przepisy wprowadzające maksymalne temperatury w miejscu pracy. Nie oznacza to jednak, że nowe limity obowiązują już podczas tegorocznych wakacji. Rozporządzenie wejdzie w życie dopiero 11 stycznia 2027 r.

Co zatem pracodawca musi zapewnić pracownikom już teraz, a co zmieni się od przyszłego roku?

Praca w upały 2026 – jakie przepisy obowiązują obecnie?

Latem 2026 r. nie obowiązuje jeszcze ogólna maksymalna temperatura, po której przekroczeniu każda praca musi zostać automatycznie wstrzymana.

Nie oznacza to jednak, że pracodawca może ignorować upał. Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy odpowiada on za stan bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych warunków pracy.

Zakres wymaganych działań powinien być dostosowany do rodzaju pracy, temperatury, poziomu wysiłku fizycznego, stanu technicznego pomieszczeń oraz indywidualnych zagrożeń występujących na danym stanowisku.

Kiedy pracodawca musi zapewnić wodę?

Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom nieodpłatne napoje, gdy temperatura w pomieszczeniu pracy przekracza 28°C, a w przypadku przy pracy na otwartej przestrzeni przekracza 25°C. Napoje powinny być dostępne przez całą zmianę roboczą, w ilości odpowiadającej potrzebom pracowników. Pracodawca nie może zamiast wody lub innych napojów wypłacić pracownikom ekwiwalentu pieniężnego. W przypadku pracy w gorącym mikroklimacie napoje powinny dodatkowo zawierać sole mineralne i witaminy.

Czy pracodawca musi zapewnić klimatyzację?

Przepisy obowiązujące w 2026 r. nie nakładają ogólnego obowiązku instalowania klimatyzacji w każdym zakładzie pracy.

Pracodawca powinien jednak podejmować realne działania ograniczające nadmierne nagrzewanie stanowisk pracy. W zależności od warunków mogą to być między innymi:

• rolety lub żaluzje ograniczające nasłonecznienie;
• wentylatory i urządzenia nawiewne;
• prawidłowo serwisowana klimatyzacja;
• zmiana godzin wykonywania pracy;
• rotacja pracowników;
• dodatkowe przerwy;
• dostęp do zacienionego i zadaszonego miejsca odpoczynku;
• środki ochrony przed promieniowaniem UV przy pracy na zewnątrz.

Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje również, że pracodawca może skrócić czas pracy albo wprowadzić dodatkowe przerwy. Takie rozwiązania nie mogą powodować obniżenia wynagrodzenia pracownika.

Czy pracownik może odmówić pracy podczas upału?

Samo przekroczenie temperatury 28°C lub 30°C nie oznacza obecnie automatycznie, że pracownik może opuścić stanowisko pracy.

Prawo do powstrzymania się od pracy przysługuje wtedy, gdy łącznie warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP, stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo innych osób, pracownik niezwłocznie poinformuje o tym przełożonego.

Jeżeli powstrzymanie się od pracy jest uzasadnione, pracownik nie może ponieść z tego powodu negatywnych konsekwencji i zachowuje prawo do wynagrodzenia. Nie każde odczucie dyskomfortu lub każde naruszenie przepisów BHP uzasadnia jednak samodzielne przerwanie pracy. Każdy przypadek wymaga oceny konkretnych warunków, rodzaju pracy, stanu zdrowia pracownika oraz skali zagrożenia.

Nowe limity temperatur od 11 stycznia 2027 r.

Od 11 stycznia 2027 r. pracodawców zaczną obowiązywać jednoznaczne maksymalne wartości temperatury w środowisku pracy. Nowe regulacje wprowadza rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 r., opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 927. Pracodawca będzie musiał zapewnić, aby temperatura nie przekraczała:

• 35°C w pomieszczeniach pracy
• 32°C przy ciężkich pracach fizycznych wykonywanych na otwartej przestrzeni, jeżeli wydatek energetyczny w ciągu zmiany przekracza 1500 kcal u mężczyzn lub 1000 kcal u kobiet.

Jeżeli z powodu warunków atmosferycznych temperatura przekroczy odpowiedni limit, praca nie będzie mogła być wykonywana. Nie będzie to już zatem wyłącznie kwestia oceny, czy upał powoduje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia. Po przekroczeniu ustawowego progu dalsze wykonywanie pracy zostanie zakazane. Działania trzeba będzie podejmować już przy niższej temperaturze. Nowe przepisy wprowadzają również temperatury, po których przekroczeniu pracodawca będzie musiał aktywnie ograniczać wpływ upału na pracowników. W pomieszczeniach pracy obowiązek ten powstanie, gdy temperatura przekroczy:

• 28°C – przy pozostałych rodzajach pracy
• 25°C – przy pracy związanej z wysokim wysiłkiem fizycznym.

Pracodawca będzie musiał wówczas zastosować odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające temperaturę lub ograniczające jej wzrost. Jeżeli nie będzie to możliwe albo wystarczające, konieczne stanie się wdrożenie rozwiązań organizacyjnych minimalizujących wpływ upału na zdrowie pracowników. Przy pracy na otwartej przestrzeni rozwiązania organizacyjne trzeba będzie stosować już po przekroczeniu 25°C, niezależnie od tego, czy praca zostanie zakwalifikowana jako ciężka praca fizyczna.

Czy od nowych limitów przewidziano wyjątki?

Maksymalne limity temperatury nie będą miały zastosowania do niektórych prac, których przerwanie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu, zdrowiu ludzi lub ciągłości podstawowych usług. Wyłączenia obejmą między innymi pracę:

• podczas akcji ratowniczych i usuwania awarii
• w ruchu ciągłym
• w transporcie i komunikacji
• w służbach ratowniczych i przy ochronie osób lub mienia
• w rolnictwie i hodowli
• w gastronomii i hotelarstwie
• w gospodarce komunalnej
• w placówkach ochrony zdrowia i całodobowej opieki
• w jednostkach pomocy społecznej
  w kulturze, oświacie, turystyce i wypoczynku.

Odrębne wyłączenia dotyczą także placówek opieki nad dziećmi do lat trzech, funkcjonariuszy określonych służb oraz żołnierzy. Nie oznacza to jednak, że w takich miejscach pracodawca może całkowicie zignorować upał. Wyłączenie dotyczy maksymalnych limitów wskazanych w § 30a ust. 1 Rozporządzenia. Nadal obowiązuje ogólny nakaz ochrony zdrowia i życia pracowników oraz obowiązki dotyczące stosowania rozwiązań technicznych i organizacyjnych po przekroczeniu niższych progów temperatury.

Co pracodawca powinien przygotować przed sezonem letnim 2027 r.?

Nowe przepisy nie powinny być wdrażane dopiero w dniu, w którym temperatura osiągnie 35°C. Pracodawcy powinni wcześniej:

1. Określić stanowiska szczególnie narażone na wysoką temperaturę
2. Ustalić, które prace spełniają kryterium podwyższonego wydatku energetycznego
3. Zapewnić możliwość wiarygodnego kontrolowania temperatury
4. Ocenić skuteczność wentylacji, klimatyzacji, rolet i innych zabezpieczeń
5. Przygotować rozwiązania organizacyjne na wypadek przekroczenia 25°C lub 28°C
6. Określić sposób wstrzymania pracy po przekroczeniu 32°C lub 35°C
7. Przeprowadzić wymagane konsultacje
8. Poinformować pracowników oraz osoby kierujące pracownikami o przyjętych zasadach.

Dobrym rozwiązaniem będzie przygotowanie odrębnej procedury pracy w wysokich temperaturach, określającej progi temperatur, osoby odpowiedzialne za pomiary, zakres stosowanych środków oraz sposób podejmowania decyzji o przerwaniu pracy.

Odpowiedzialność pracodawcy

Niezapewnienie zgodnych z prawem warunków pracy może prowadzić do kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, wydania nakazów dotyczących usunięcia zagrożeń, a także odpowiedzialności wykroczeniowej osoby odpowiedzialnej za stan BHP.

Naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest obecnie zagrożone grzywną od 2 000 zł do 60 000 zł. Niezależnie od odpowiedzialności wykroczeniowej, w razie wypadku lub uszczerbku na zdrowiu pracownika może powstać również odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy.

Podsumowanie CLARO

W 2026 r. pracodawca nadal nie ma jednego, ogólnego limitu temperatury, po którego przekroczeniu każda praca musi zostać przerwana. Ma jednak obowiązek zapewnić wodę, reagować na zagrożenia oraz organizować pracę w sposób chroniący zdrowie pracowników.

Od 11 stycznia 2027 r. zasady staną się bardziej jednoznaczne:

• przekroczenie 25°C lub 28°C będzie uruchamiało obowiązek zastosowania środków ochronnych;
• przekroczenie 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na zewnątrz albo 35°C w pomieszczeniu będzie co do zasady oznaczało konieczność wstrzymania pracy.

Pracodawcy powinni więc wykorzystać najbliższe miesiące na przegląd warunków pracy i przygotowanie odpowiednich procedur, zamiast czekać na pierwszą falę upałów w 2027 r.